భూకంపాలను తట్టుకునే నిర్మాణాలను రూపొందించాలి

గీతం ఆతిథ్య ఉపన్యాసంలో సూచించిన డాక్టర్ దఫేదార్

పటాన్‌చెరు ,మనవార్తలు ప్రతినిధి :

భూకంప నిరోధకంగా కాకుండా, భూకంపాలను తట్టుకోగలిగేలా, లేదా భూకంప నిరోధకతను కలిగి ఉండేలా ఆర్ సీసీ నిర్మాణాలను రూపొందించాలని షోలాపూర్ లోని ఎన్.కే. ఆర్చిడ్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విశ్రాంత ప్రిన్సిపాల్ డాక్టర్ జే.బీ.దఫేదార్ సూచించారు. గీతం స్కూల్ ఆఫ్ సైన్స్ లోని సివిల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగం ఆధ్వర్యంలో ‘భూకంపాల సమయంలో నిర్మాణాల పనితీరు, ప్రవర్తన’ అనే అంశంపై శనివారం ఆయన ఆతిథ్య ఉపన్యాసం చేశారు.భూకంప శాస్త్రం యొక్క ప్రాథమిక అంశాలు, భూకంప నిరోధక నిర్మాణాల రూపకల్పన, జడత్వ శక్తుల అభివృద్ధిపై తన ఉపన్యాసంలో డాక్టర్ దఫేదార్ లోతైన అవగాహన కల్పించారు. భూకంప నిరోధక రూపకల్పన సాధారణ సూత్రాలను విశదీకరిస్తూ, భూకంప శక్తుల కింద రాతి, రీఇన్ ఫోర్స్డ్ కాంక్రీట్ (ఆర్ సీసీ) నిర్మాణాల ప్రవర్తను వివరించారు.

భూకంప నష్టాన్ని తగ్గించడంలో నిర్మాణాత్మక డక్టిలిటీ యొక్క కీలక పాత్రను నొక్కి చెబుతూ, ‘తీవ్రమైన భూకంపం సంభవించినప్పుడు, ప్రజలు సురక్షితంగా ఖాళీ చేసే అవకాశం ఉందని నిర్ధారించుకోవడం మా ప్రాథమిక లక్ష్యం. దీనిని డక్టైల్ డిజైన్ ద్వారా సాధించవచ్చు. ఇది వైఫల్యానికి ముందు వైకల్యాన్ని తట్టుకునే నిర్మాణం సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది’ అని డాక్టర్ దఫేదార్ స్పష్టీకరించారు. ప్రతి మూలకం ఆన్-సైట్లో తయారు చేస్తారన్నారు కాబట్టి, నిర్మాణాత్మక సమగ్రతను నిర్ధారించడంలో సైట్ ఇంజనీర్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తారంటూ, ఖచ్చితమైన నిర్మాణ పద్ధతుల ప్రాముఖ్యతను ఆయన మరింత నొక్కి చెప్పారు.భూకంప తీవ్రత గురించి చర్చిస్తూ, మానవులు, జంతువులు ప్రకంపనల అవగాహన, నిర్మాణాత్మక ప్రతిస్పందన, నష్టం పరిధి, పర్యావరణ మార్పులు అన్నీ ఒక ప్రదేశం నుంచి మరొక ప్రదేశానికి తీవ్రతలో వైవిధ్యాలకు దోహదం చేస్తాయని డాక్టర్ దఫేదార్ వివరించారు.

మోడిఫైడ్ మెర్కల్లి ఇంటెన్సిటీ స్కేల్ ఆధారంగా భూకంపాలను వర్గీకరిస్తూ, వాటిని స్వల్ప, మధ్యతరహా, తీవ్ర భూకంపాలుగా ఆయన విశదీకరించారు.డక్టిలిటీని పెంచడానికి అండర్-రీఇన్ఫోర్స్డ్ విభాగాలు, షీర్ వైఫల్యాన్ని నివారించడానికి, భ్రమణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి దగ్గరగా ఉన్న స్టిరప్ లు, ఉక్కు బలాన్ని పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవడానికి సరైన రీ-ఇన్ ఫోర్స్ మెంట్ యాంకరేజ్ వంటి ముఖ్యమైన సూత్రాలను డాక్టర్ దఫేదార్ నొక్కి చెప్పారు. భూకంప నిరోధకతకు నిర్మాణ సమగ్రత, డక్టిలిటీ కీలకమని ఆయన పునరుద్ఘాటిస్తూ తన ఉపన్యాసాన్ని ముగించారు.ఈ ఆతిథ్య ఉపన్యాస కార్యక్రమాన్ని సివిల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగాధిపతి డాక్టర్ చేపూరి అఖిలేష్ ప్రారంభించగా, కార్యక్రమ నిర్వాహకుడు డాక్టర్ అరిజిత్ సాహా వందన సమర్పణతో ముగిసింది.